Experience Based Working
Van beleving naar ontwerpprincipes
Bij WorkWire komen we tal van huisvestingsvraagstukken tegen: van het uitdenken van een compleet nieuw huisvestings- of werkconcept tot het uitwerken van de inrichting van een specifiek kantoor. Het huisvestingsadvies, de strategie en het werkplekconcept vormen daarbij belangrijke onderdelen van het totale advies dat we aan onze opdrachtgevers opleveren. Maar we liepen steeds tegen hetzelfde probleem aan: het rapport eindigde bij de opdrachtgever, waarna een architect of ontwerper zelf de vertaalslag naar het ontwerp moest maken. Zonder concrete handleiding.
Een programma van eisen (PvE) maakt dat treffend zichtbaar. Een PvE is een functioneel programma en dekt niet de lading van het bovenliggende strategieadvies en concept. Het beschrijft vooral wat er nodig is, maar veel minder waarom en welke beleving de werkomgeving moet oproepen. Daarmee blijft een belangrijke verbinding tussen de ambities van een organisatie en het uiteindelijke ontwerp vaak onbenut.
Daarom ontwikkelden we Experience Based Working: EBW bouwt voort op Activity Based Working (ABW), maar voegt een cruciale dimensie toe: de ervaring van de gebruiker. Het gaat niet alleen om de juiste ruimte voor de juiste activiteit, maar om de juiste ruimte, voor de juiste persoon, op het juiste moment. Factoren als licht, geluid, klimaat, geur, drukte, ruimtelijke indeling, kleur, materialen en texturen beïnvloeden hoe comfortabel, gefocust en prettig we ons voelen en daarmee ook hoe we presteren.
Om deze gewenste beleving te vertalen naar het ontwerp, ontwikkelden we een tool die strategie en beleving vertaalt naar concrete ontwerpprincipes en guidelines voor de werkomgeving. Zo ontstaat een directe verbinding tussen wat een organisatie wil bereiken, wat medewerkers moeten ervaren en hoe dit ruimtelijk vorm krijgt.
De acht belevingen voor een kantooromgeving
Uitgangspunt zijn acht kernbelevingen die medewerkers op kantoor kunnen ervaren:
- Autonomie | het gevoel van controle en keuzevrijheid over hoe, waar en met wie je werkt
- Trots | het gevoel dat je bijdrage zichtbaar en gewaardeerd wordt
- Inspiratie | een omgeving die nieuwsgierigheid en creativiteit prikkelt
- Verbondenheid | het gevoel onderdeel te zijn van zowel de organisatie als collega’s
- Eigenwaarde | ruimte en erkenning voor je persoonlijke bijdrage
- Comfort | een prettige, ergonomische kantooromgeving
- Zekerheid | een omgeving die voorspelbaar en betrouwbaar aanvoelt
- Veiligheid | je vrij en op je gemak voelen in een vertrouwde setting
Een lijstje belevingen alleen is nog geen strategie en al helemaal geen ontwerp. Op organisatieniveau bepalen we daarom welke hoofdbelevingen echt passen bij de doelgroep: welke belevingen ondersteunend zijn voor hun werkzaamheden en welke gewenst zijn voor dát specifieke bedrijf. Nog zonder dat het over kleur, materiaal of indeling gaat. Dat is de grondslag waarop een ontwerp wordt gebouwd.
Van een beleving tot een concreet ontwerp
Dit is waar onze expertise om de hoek komt kijken. De ontwerpprincipes zijn geen mening van de gebruiker, maar een uitwerking vanuit ons vakmanschap. Voor elke beleving, per relevant contactmoment in het kantoor, hebben we vier onderliggende ontwerpprincipes gedefinieerd, elk met concrete, uitvoerbare voorbeelden.
Neem inspiratie op vergaderen. Die beleving vertalen we naar vier principes:
Stimulatie: visueel rijke vergaderruimtes die nieuwsgierigheid, verbeeldingskracht en creatief denken stimuleren
- Opvallende kleuraccenten en grafische elementen
- Diverse materialen, texturen en afwerkingen
- Geïntegreerde biophilic elementen en sfeervolle verlichting
Variatie: settings die mensen helpen los te komen van routinematig denken en vraagstukken vanuit een ander perspectief te bekijken
- Niet-traditionele zitopstellingen
- Sta-overlegzones
- Informele loungeomgevingen
- Flexibel in te delen ruimtes
Uitnodigend: omgevingen die doelgericht, bijzonder en uitnodigend aanvoelen, en het gevoel geven dat samenkomen betekenisvol is
- Duidelijk vormgegeven entrees die een gevoel van gelegenheid creëren
- Zichtlijnen die nieuwsgierigheid opwekken vóór het betreden van de ruimte
- Kenmerkende ontwerpelementen voor een krachtige eerste indruk
Visueel: ideeën, projecten en innovaties zichtbaar maken om continu leren en creatieve ontwikkeling te stimuleren
- Inspiratiewanden en moodboards
- Projectpresentaties en exposities
- Beschrijfbare oppervlakken en ideeënwanden
- Geen vage waarden meer, maar concrete principes voor vormgeving en indeling, en guidelines die rechtstreeks te vertalen zijn naar het ontwerp.
Het puzzelstukje dat je PvE nog mist
Een functioneel PvE vertelt een architect wat er moet komen: hoeveel werkplekken, welke ruimtes en hoeveel vierkante meters. Onze hoofdbelevingen en ontwerpprincipes voegen daar het waarom aan toe: welke ervaring willen we creëren en wat betekent dat voor de werkomgeving? Samen zorgen ze voor een verbinding tussen de ambities van een organisatie en de keuzes die uiteindelijk in het ontwerp worden gemaakt. Daarmee wordt beleving niet iets abstracts, maar een concreet uitgangspunt voor het ontwerp. Het helpt om bewust na te denken over de vraag: wat willen we dat mensen ervaren in deze omgeving, en hoe kunnen we dat ruimtelijk ondersteunen? Juist die stap maakt de vertaalslag van strategie naar ontwerp compleet.
Benieuwd hoe je met Experience Based Working van beleving naar concrete ontwerpprincipes komt? Binnenkort geven we een Masterclass over dit onderwerp. Al geïnteresseerd of wil je meer weten? Neem dan contact op met Esther@workwire.nl.
Dit artikel is geschreven door Louisa Hunsinger, Workplace Consultant bij WorkWire.
